Hepimizin En Az Bir Kere Kullandığı veya Maruz Kaldığı 23 Klişe

Ara ara, hepimiz ezbere konuşuyoruz. Çoğunlukla diyalog kurmaya, özgün bir fikir beyan etmeye gerek duymadığımız, zaman harcamak istemediğimizde…  Ya da bir cümle sarf etmenin gereklilik olduğu hallerde… Ettiğimiz laf, genel geçer bir doğru olsun. Kabul görsün. Üstüne düşünmeye, konuşmaya zorlamasın. Hakiki bir etki yaratmasın, direkt onaydan geçsin.

Çok klişe olacak ama, aklımıza ilk gelen 23 klişeyi aşağıda derledik. Sizin de ekleyeceklerinizle sayısı sonsuza gidebilir.

1. Çocuğum olduğunda şımarık yetişmesin diye devlet okuluna vereceğim.
çocuk
Bu cümleyi kuran, çok büyük ihtimalle, çocuğunu özel okula vermeden önce, devlet okuluna verebilme ihtimalini sevmeye çalışıyordur. Nihayetinde, sevemez; büyük olasılıkla özele verir. Boşu boşuna değildir o çocuktaki şımarık olma potansiyeli.

2. Bu havada çalışılır mı?
çalışılır mı
Bu cümleyi sarf edenlere “hangi havada çalışılır” diye sormak istiyor insan. Yazın çok sıcakta? Birileri denize girer ya da kokteyllerini yudumlarken? Sonbaharda yapraklar hafif kızıla çalmış, bağbozumu çoktan yapılmışken? Kışın karda? Ya da kuvvetli yağmurda? -5 derece soğukta? Erik ağaçları çiçek açtığında? Her yer bahar bahçe iken? Varacağımız noktayı söyleyelim: Hiçbir havada çalışılmaz.

3. Benim kiloları sana verelim.
zayıf
“Ben şişmansam, sen de zayıfsın” demenin kibarca, çaktırmadan ama laf sokmak niyetiyle söylenme biçimidir. Genelde tatlı tatlı söylenilir, gülümsenir; ama bir katil soğukkanlılığıyla… Bu durumda karşı taraf “dobişko” dememek için kendini zor tutar. Niyeti bozuk bir klişedir.

4. Hayatta Ankara’da yaşayamam, deniz yok.
ankara
Bir Ankaralı’nın tüylerini diken diken eden klişedir. Karşılığında “balık mısın sen kardeşim” denilerek laf yapıştırılabilir. Laf söylenen kişinin “Adam İstanbul’da yaşıyor ama denizi hafta sonundan hafta sonuna, bir de uzaktan görüyor, yüzülmüyor üstelik bu denizde…” şeklinde bir klişeyi diline dolamasının da yegane sebebidir.

5. Rus kadınlarının gençliği iyi de çabuk çöküyorlar.
rus kızları
Bu tespit üzerine yapılmış bir araştırma olduğunu pek zannetmiyoruz, ama hafiften kıskançlık kokusu aldık.

6. Artık bu İstanbul’da yaşanmaz!
istanbulda yaşanmaz
Teknik olarak doğru. Fakat insan düşünüyor, madem öyle, 18 milyon neden burada yaşamak konusunda ısrar ediyor. Özellikle de bu cümleyi söyleyenler…

7. Biz çok unutkan bir milletiz.
unutkan milletiz
Klişe olarak hakkını yemeyelim, mesajı çok doğrudur.  Fakat bir topluluğun ortak özelliğinin “unutkan olmak” olması bilimsel açıdan pek mümkün değil. Fakat “unutturulan” olması pekala mümkün…

8. Şeytan diyor ki topla tası tarağı, git güneye yerleş!
şeytan diyo ki
Şeytan da ne güzel konuşuyor be kardeşim!

9. Köpekleri de severim ama ben kediciyim.
kedi köpek
Kedi sevenler ve köpek sevenler olarak insanoğlunun ayrıldığı doğrudur. Kedi seven köpek de severmiş gibi davranır, köpek seven kedi de… Öyle midir, gerçekten bilemiyoruz. Bir konuşmaya başlasalar derinlerde bir sevgisizlik, bir alakasızlık bulur muyuz dersiniz?

10. Bardak kırıldı nazar çıktı.
nazar
Nazar, en yaygın inanç bu yörede. Bardak, çanak çömlek kırılınca da insan bir rahatlıyor, nazar çıkıveriyormuş. Olabilir, bilmek pek mümkün değil. Lakin, bardağı kırdığımıza üzülmeyelim diye söylendiği konusunda da insan işkillenebiliyor.

11. Buralara asıl eylülde geleceksin.
eylül
Yine de ağustosta alınır izin. Neden, neden, neden?

12. İçmeyi bilmeyenle aynı masaya oturmayacaksın.
içmeyi bilm
İçki masasına oturmuş hemen hemen herkesin aynı cümleyi, hayatında en az bir kez sarf ettiğini ya da onayladığını düşününce bu “içmeyi bilmeyenlerin” kim olduğunu insan gerçekten merak ediyor.

13. Şu mereti de bırakmak lazım…
meret
Bırak tabii, tutan mı var?

14. Bırak yağsın, mikroplar kırılır.
mikrop
Kar kristalleri yeryüzüne inerken, havadaki kirleticileri ve mikropları alıp yere indirir. Böylece hava mikroplardan temizlenirken; yer mikrop dolar. Özellikle şehirlerde… Hal böyleyken bu klişeyi bir daha düşünmekte fayda var.

15. İnşallah ihtiyacı olan birine çıkmıştır.
piyango
Şimdi bunu söyleyen ablaya, abiye çıksaydı o piyango, acaba ihtiyacı olan birine verecek miydi?

16. Bu sefer gerçekten çok farklı…
bu sefer farklı
Bu cümlenin altında yatan “gerçek aşkı, ruh eşimi buldum” ve “bir daha önceki ilişkilerimdeki gibi dangalaklık yapamayacağım”dır. İnançlar bizi ayakta tutuyor, anlayabiliyoruz. Gönül ister, farklı da olsun. Lakin farklı olmama olasılığı, çuvaldızı kendimize batırmadığımız sürece yüksektir.

17. Depresyondayım.
depresyon
Yok işte, o kadar kolay değil. Hakiki bir depresyon geçirmiş, yaşamış hatta yaşayan kişiyi, bu klişe ile muhatap ederseniz boğazlanabilirsiniz. Senin depresyon dediğin şey can sıkıntısıdır canım benim.

18. Turistler İstanbul’u bizden iyi biliyor.
turist
Turistler İstanbul’un gezilecek yerlerini, doğal güzelliklerini, tarih eserlerini bizden iyi biliyor olabilir. Ama zannetmiyoruz ki Şirinevler’i, Güngören’i, Ümraniye’yi ve daha nicesini bilsinler…

19. Ah, nerede o eski ramazanlar!
ramazan
Akşama Hacivat-Karagöz izlemeye gidelim desek, ön sıradan yer ayırtacakmış gibi konuşuyorsunuz. Ama hiç izlemeye gelmiyorsunuz.

20. Sen benim kim olduğumu biliyor musun?

kim
Bu klişe, benim arkam ve elim güçlü manasına gelen ufaktan bir tehdit cümlesidir. Saymayız, sevmeyiz ama zor durumlarda garip bir etkisi vardır. Arkanızda kim olduğu, karşı tarafı endişeli hülyalara sürükler. Durumdan böylece yırtılır. Etkili ama sevimsiz bir klişedir.

21. Biz bu yollardan geçtik.
biz neler
Burada cümleyi sarf eden kişi kendi hayat tecrübelerini pek mühim bulan, olmadı bulunmasını isteyen kişidir. Halbuki üzerine insan insana, birinin yolu diğerine benzemez minvalinde felsefe döktürülebilir. Gerek yoktur. Klişeyi sarf eden kişiye “he he” demek konuyu kapatır.

22. Özünde iyi bir insan…
özünde
Özünde kim kötü ki canım kardeşim?

23. Uyumuyorum, gözlerimi dinlendiriyorum.
uyumuyorum
Özellikle babalarımızın, televizyon seyrederken uyuyakaldıklarında, “hadi Ahmet kalk yatağa” diye bağıran annelerimize, uyanmanın şoku ile ilk sarf ettikleri cümledir. Elbette farklı uyuklamalar da yine bu cümleye bağlanır. Klişeyi söyleyen ise, çok büyük bir ihtimalle uyuyordur.

Yorum Bırak